TAJIKISTAN PART 3 – OUR ADVENTURES ON THE PAMIR HIGHWAY PART 2

Niets gaat gemakkelijk op de Pamir, het leven op grote hoogte brengt veel problemen of vooral ongemakkelijkheden met zich mee, alles duurt lang en kost veel moeite. Wil je thee, dan moet je water koken, maar op veel plekken is natuurlijk geen elektriciteit, dus zul je eerst je kacheltje dat ook meteen je oven, fornuis en verwarming is warm moeten maken. Wil je douchen dan ga je in veel dorpen naar een badhuis, soms liggen deze op kilometers lopen van de huizen. Maar goed beschik je over een douche bestaat dit vaak uit een bak water, soms warm, en een emmertje om het water over je heen te gooien. Boodschappen doen is niet vanzelfsprekend en mensen zijn afhankelijk van wat ze kunnen verbouwen. Maar leef je echt op hoogte, bijvoorbeeld in Alichur of Murghab dan moet je alles kopen. Hier groeit niets. De dichtstbijzijnde stad waar je je groenten en fruit kunt kopen ligt voor deze mensen op 500 kilometer en dat zijn er geen 500 zoals wij ze kennen. De wegen zijn slecht en de gemiddelde snelheid ligt rond de 40/50 km per uur. Mensen gaan eerder met pensioen, mannen rond hun 50e en vrouwen op hun 46e. Desondanks zijn de mensen in de Wakhan Valley en op de Pamir extreem vriendelijk en gastvrij. Dat kleine beetje wat ze hebben zijn ze op ieder moment van de dag bereid met anderen te delen.

Back to basic Kitchen in the Wakhan valley

De volgende dagen mochten we van dichtbij meemaken wat Tadzjiekse gastvrijheid is en we waren diep onder de indruk. Maar eerst besloten we nog een nacht te kamperen. We reden een groot deel van de Wakhan Valley door en bezochten een paar noemenswaardige bezienswaardigheden. Twee prachtige oude forten en de overblijfselen van een Boeddha Stupa. De uitzichten waren iedere keer weer prachtig en in elk dorp waar we doorheen reden werden we enthousiast begroet door zwaaiende kinderen, mannen en soms zelfs vrouwen. We vonden voor die avond een prachtige plek tussen een paar zandduinen vlakbij de Panj Rivier. Totdat de zon achter de bergen verdween hadden we de tijd om van het geweldige uitzicht te genieten, helaas kregen we daarna te maken met heftige wind en konden we het koken voor die avond zelfs vergeten. Met brood en wat beleg zaten we in de auto, terwijl het zand buiten om de auto heen danste. Langzaam werd het donker en helaas ging de wind niet liggen. Snel maakten we ons klaar voor de nacht en gingen we de tent in. Eenmaal in de tent was het donker geworden buiten, maar met een luifel open genoten we vanuit onze slaapzakken met onze gezichten in de kou van een prachtig, heldere sterrenhemel. Uiteindelijk gaat het natuurlijk om die kleine dingen.

Some of the highlights in the Wakhan valley

En die kleine dingen uit onverwachte hoeken bleven ons verrassen in de Wakhan Valley en op de Pamir. ‘s Ochtends was de wind iets gaan liggen en maakten we ons langzaam klaar voor een hike. We reden naar Zong, een klein dorpje wat de onbekende basis is voor een hike naar het basecamp van de Engels Peak. Onbekende basis, omdat veel toeristen deze hike beginnen in het grotere en bekendere Langar. Terwijl we net hadden besloten onze auto in het dorp te laten staan en lopend op zoek te gaan naar het begin van het pad, kwam er een man op ons af. Door de taalbarrière begrepen we niet precies wat hij wilde, maar hij kon ons wel de juiste weg wijzen naar het begin van het pad. We liepen stijl omhoog en nog voordat we begonnen waren met de hike liepen we al te hijgen. In plaats van dat we aankwamen bij het begin van het pad stonden we in een keer bij de beste man thuis, of we thee wilden? Een kopje thee kon wel, maar daarna moesten we echt beginnen aan de hike.

Our host for the next night

We maakten kennis met zijn vrouw, zijn schoondochter en haar kind, zijn kleinkind. We dronken thee, kletsten wat met behulp van Google Translate en probeerden toen uit te leggen dat we echt moesten gaan. Over twintig minuutjes is het al klaar zei hij, jullie kunnen best even wachten. Wat bleek, zijn vrouw was ons een lunch aan het maken. We legden hem uit dat we nog een stuk wilden wandelen en daarna nog een slaapplaats moesten zoeken en dat dat niet ging in het donker. Maar dan slapen jullie toch hier was zijn reactie. We keken elkaar aan en ja, waarom niet? We wilden voor die avond toch een homestay zoeken, dan konden we net zo goed bij deze lieve mensen blijven. We gaven dus aan dat we wel wilden blijven slapen, onder één voorwaarde, dat hij de volgende dag geld van ons zou accepteren.

Despite it’s quite hard for these people to get food we got spoiled by them

Na een veel te vette lunch van aardappels in olie en brood met saus vertrokken we eindelijk. We staken wat weilanden over en klommen verder over smalle paadjes omhoog, maar we waren eindelijk aangekomen bij de start van onze hike. Dat we het niet zouden halen tot aan het basecamp mocht duidelijk zijn, we waren ook veel te laat vertrokken. Maar we waren onderweg, de zon scheen, het uitzicht was prachtig en het was heerlijk om lekker buiten te lopen. Het was een super wandeling en rond half zeven waren we terug bij Namadgut en zijn familie. De kachel stond aan, want buiten begon het al flink af te koelen. We kregen heerlijk te eten en genoten van de warmte in het kleine woonkamertje, wat tevens ook diende als slaapkamer voor deze familie. Bedden zijn dikke matten die ‘s avonds bij het slapen pas worden uitgerold en iedereen slaapt naast elkaar op deze matjes in de dezelfde ruimte. Voor ons hadden ze een aparte ruimte om te slapen, wel werd er nog even gecheckt of we echt getrouwd waren. Wat ze hadden gedaan als we hadden gezegd dat dat niet zo was weten we nog steeds niet, maar een klein leugentje om eigen bestwil zorgde ervoor dat we twee matjes naast elkaar kregen.

The house we stayed at

And our lovely bed

Na een warme nacht onder dikke dekens was het even doorbijten om ‘s ochtends naar de wc te gaan. Dit hutje van drie muren, zonder dak en een gat in de grond stond namelijk ver in de achtertuin en de zon had zijn werk die ochtend nog niet helemaal gedaan. Het was koud! Het was moeilijk voor te stellen dat deze mensen hier in januari, wanneer er een meter sneeuw ligt ook gebruik van maken. Gelukkig lag er nu geen sneeuw. Na een ontbijt van brood en veel gebakken eieren waren we klaar om verder te gaan. We namen afscheid en zoals we hadden afgesproken gaven we de familie geld voor ons verblijf. Namadgut liep nog mee naar de auto om zeker te weten dat we veilig het dorp uitkwamen. Wat was het een geweldige ervaring om bij deze mensen thuis te hebben geslapen en gezien te hebben hoe zij leven. Wat een geluk dat we dit mochten meemaken.

Guys you have to look in the camera 😉 anyway our stay with this family was great

Nog vol van onze ervaringen bij de familie van Namadgut reden we langzaam de Wakhan Valley uit. Het eerste deel van ons Pamir avontuur zat erop. We zochten naar een plekje om even te stoppen, onze tanden te poetsen en ons een beetje te wassen. Nadat we de vorige dag terug waren gekomen van onze hike kwamen we er al snel achter dat Namadgut en zijn familie niet over stromend water beschikken. Niet voor het toilet, niet om te douchen of te wassen en niet om tanden te poetsen. Deze mensen gaan één keer per week naar het badhuis en that’s it. Wij vonden het toch fijn om ons even op te frissen en konden daarna weer vol goede moed verder. We gingen stijgen, hoger de bergen in en de temperaturen daalden flink. De uitzichten veranderden en de prachtige rivier en de bergen in Afghanistan maakten plaats voor de hogere en vol besneeuwde bergen van de Pamir.  

On our way to Alichur

Gelukkig hield het niet op met de enorme gastvrijheid van de Tadzjieken toen we van de Wakhan Valley de Pamirs op reden. We konden niet meer kamperen vanaf nu, de temperaturen daalden ‘s nachts tot ver onder het vriespunt en de wind zorgde ervoor dat het gevoelsmatig nog veel kouder leek. Maar het was absoluut geen straf om in homestays te verblijven. In Alichur vonden we een geweldige familie waar we konden slapen. Stromend water was er wederom niet, wel een plek waar we in ieder geval ons gezicht konden wassen en onze tanden konden poetsen. Moeders sprak Engels en vertelde ons alles over haar familie en het leven in Alichur. ‘s Avonds werden de matjes uitgerold en sliepen we in woonkamer op de grond. Tom kon als hij wilde de volgende dag naar het badhuis, zondag was namelijk de dag waarop de mannen zichzelf waste. Ondanks de grote behoefte aan een bad of douche bedankte hij vriendelijk en vertrokken we op tijd richting Murghab.

Our home stay in Alichur and yes the first picture is the village toilet

Opnieuw werden we verrast met prachtige uitzichten en oneindige landschappen met torenhoge bergtoppen. We besloten een omweg te nemen richting Murghab, bezochten petrogliefen, een oude russische sterrenwacht en een gat veroorzaakt door een meteor. De route was overweldigend mooi en het gevecht om niet iedere minuut te willen uitstappen om een foto te maken was groot. Iedere honderd meter gaf een nieuw en prachtig uitzicht. Aan het einde van de middag kwamen we aan in Murghab en vonden we een fantastische slaapplek bij Mansur en zijn familie. Mansur sprak een beetje Engels en vertelde van alles over Murghab, de grootste stad op de Pamirs. De stad werd in 1893 door de Russen als Pamirski Post gesticht als hun verste voorpost in Centraal Azië en volgens Mansur was het leven er in tijden van de Sovjet Unie veel beter. In Murghab leven de mensen namelijk al twee jaar zonder elektriciteit. De twee jaar daarvoor hadden ze om de avond elektriciteit, de ene helft van deze kleine stad had dan de ene avond elektriciteit en de andere helft de volgende avond en zo wisselde dat iedere dag. In tijden van de Sovjet Unie was er altijd elektriciteit, net zoals er voldoende eten was en weinig tot geen armoede.



On our way to Murghab

Container bazaar Murghab

Together with our host Mansur

Het leven in Murghab is nu anders en vooral zwaar, maar Mansur maakt er het beste van en is daarom ook een Guesthouse begonnen. Douchen konden we bij hem met een warme bak water en ‘s avonds maakte hij de kamer warm door middel van een kolenkacheltje. Het was een luxe die we al dagen niet meer gezien hadden. Door middel van een generator die op benzine liep hadden we zelfs ‘s avonds een aantal uur elektriciteit. Na een soort van luxe overnachting vertrokken we de volgende dag richting de grens met Kirgizië. Rond twee uur ‘s middags waren we in Kara-Kul,in eerste instantie wilden we hier overnachten in het kleine dorpje aan het reusachtige meer. Helaas waaide het, was het koud en werden we niet erg enthousiast van het idee om te gaan wandelen. We besloten dus door te rijden.

Tajikistan

Highest point of the Pamir highway

The wind wasn’t really working with us.


Anyway, the views were quite good 😉

Een uur later kwamen we aan bij de tweede hoogste grensovergang ter wereld. Zonder problemen en in een rap tempo waren we Tadzjikistan uit en hoewel we dachten dat we alles al wel gehad hadden werden we verrast met een hele slechte weg. Tussen Tadzjikistan en Kirgizië ligt 20 kilometer niemandsland en het is overduidelijk dat niemand zich verantwoordelijk voelt voor dit stukje wereld. De weg is extreem slecht en in een slakkentempo manoeuvreren we ons over de besneeuwde modderpaden. Een uur later komen we dan eindelijk bij de grens van Kirgizië. Kirgizië in ging nog sneller dan Tadzjikistan uit en niet veel later bereikte we Sary-Tash, het eerste grensdorp. We vonden een Guesthouse met een internetverbinding, een warme kamer en voldoende water om onze tanden te poetsen en ons gezicht te wassen. Meer hadden we niet nodig.

This was a spectecular border crossing but the road was so horrible

Het had veel gesneeuwd die nacht en we begrepen van onze telefoons dat het rond de -13 was geweest ‘s nachts. We gingen op tijd rijden, we gingen naar Osh. Het eindpunt van deze fantastische route. Na een helse route over een hoge pas en door een dikke laag sneeuw bereikten we die middag Osh. We vonden een hostel met heerlijk warme douches en westerse toiletten, wat een luxe. Maar het werd nog beter, het restaurant naast het hostel verkocht pizza’s, salades en heerlijke frietjes. En terwijl we wachtte op onze verwenmaaltijd beseften we dat ons Pamir avontuur erop zat. Iets wat op een bizarre manier een beetje een leeg gevoel gaf, alsof onze reis ook voorbij is hiermee. Natuurlijk is dit niet het geval, maar al die tijd hadden we uitgekeken naar onze roadtrip over de Pamir Highway en door de Wakhan Valley en dit was nu gewoon ten einde gekomen. Gelukkig hebben we de prachtige foto’s en de herinneringen die ons ook nu weer even mee terug nemen naar het gevoel van dit geweldige en onvergetelijke avontuur.

We woke up in a white world

But we still had fun on the road